Samorządowa Placówka
Wychowania Przedszkolnego
w Bielanach

Człowiek rodzi się z określonym wyposażeniem emocjonalnym, z umiejętnością odczuwania podstawowych emocji (złość, strach, radość, smutek, zaskoczenie, obrzydzenie). Związane są one z ekspresją emocjonalną oraz pobudzeniem fizjologicznym.

W wieku przedszkolnym dzieci nabywają umiejętność hamowania i modulowania emocji oraz zachowań z nimi związanych w sposób akceptowany społecznie. Na proces ten ma wpływ dojrzałość sensomotoryczna i poznawcza, także najbliższe środowisko dziecka. Dziecko, widząc rodzica (opiekuna) reagującego w określony sposób na bodźce zewnętrzne, naśladuje go, powiela jego zachowanie. Dzieci, które nie rozwinęły tej umiejętności przejawiają trudne zachowania w stosunku do innych osób.

Ogromną nagrodą dla dziecka jest uwaga osoby dorosłej. Przyjęło się uważać, że dzieciństwo, to czas radosny, beztroski i szczęśliwy. Istnieje jednak znaczna różnica w postrzeganiu rzeczywistości przez dzieci i przez dorosłych. To, co w rodzicu wywołuje zaledwie niewielkie napięcie, dla dziecka może stanowić źródło ogromnego stresu; burzyć porządek ich świata.
Stres jest funkcją stawianych wymagań oraz możliwości ich spełnienia. Dziecko analizuje,
co powinno zrobić, a co jest w stanie zrobić. Oczekiwania często przerastają dziecięce
możliwości, powodując trudne do zniesienia napięcie. Zbyt intensywny i długotrwały stres działa na organizm wyniszczająco.

Jeśli rodzice są zabiegani, omawiają swe problemy w obecności dziecka, obarczając ciężarem swych trudności– ma to wpływ na dziecko. Media często również przekazują trudne treści, które docierają do dzieci i nie pozostają bez znaczenia dla ich samopoczucia emocjonalnego. Maluchy wyczuwają niepokój w sposobie wypowiedzi dorosłych oraz widzą obrazy. Aby wywołać strach, nie trzeba mieć w ręku rzeczywistego przedmiotu, wystarczy jego wyobrażenie.

Stresorami psychospołecznymi i środowiskowymi mogą być np.:
- narodziny rodzeństwa,
- śmierć członka rodziny,
- przemoc domowa (fizyczna, emocjonalna),
- konflikty małżeńskie rodziców,
- zabiegi medyczne,
- rozwód lub separacja rodziców,
- nowy partner rodzica,
- rozłąka z rodzicem,
- nieprawidłowe relacje z rodzeństwem.

Co możemy zaobserwować, gdy dziecko odczuwa stres?
- ssanie palca,
- plucie,
- jąkanie się,
- dłubanie w nosie,
- obgryzanie paznokci,
- tiki,
- płaczliwość,
- uciekanie,
- używanie wulgaryzmów,
- lęki, koszmary nocne,
- częste wyjścia do toalety,
- bóle brzucha,
- częste mruganie oczami, chrząkanie, pokasływanie, potrząsanie głową,
- moczenie,
- napady wściekłości.

Gdy dziecko staje się drażliwe lub melancholijne, wycofuje się z ulubionych aktywności,
staje się lękliwe, przejawia brak łaknienia lub nadmiernie się objada, jest nadmiernie senne
albo ma problemy z zasypianiem– to również konsekwencja stresu. Wielu rodziców nie rozumie i nie akceptuje zachowań dzieci wynikających z sytuacji stresowej, z rozładowywaniem napięcia, więc piętnuje je i karze.

Powinniśmy dawać dzieciom zrozumienie. Pamiętajcie, że krzycząc, dziecko nie chce zrobić na złość, tylko usiłuje poradzić sobie z przeżyciami. Jeśli rodzic okaże zrozumienie oraz tolerancję i swym zachowaniem, wsparciem zminimalizuje sytuacje stresowe, zapewni w ten sposób dziecku poczucie bezpieczeństwa oraz stworzy środowisko sprzyjające budowaniu wzajemnych relacji opartych na zaufaniu i miłości i wzajemnej satysfakcji.